«Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар» курсы табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың (ТЖ) түрлерін, себептерін, салдарын, алдын алу шараларын және оларды басқару принциптерін зерттеуге арналған. Курстың негізгі тақырыптары: ТЖ-дың анықтамасы мен жіктелуі, табиғи апаттар (жер сілкінісі, су тасқыны, сел, көшкін, орман өрті, індеттер), техногендік апаттар (өрт, жарылыс, химиялық және радиациялық апаттар, өндірістік авариялар, гидротехникалық құрылыстардың бұзылуы), ТЖ-дың алдын алу, болжау және жою жүйесі, халықты қорғау шаралары, эвакуация, азаматтық қорғаныс негіздері, Қазақстан Республикасының ТЖ туралы заңнамасы.
Курс барысында студенттер ТЖ-дың пайда болу механизмдерін, қауіп-қатерлерді бағалауды, алдын алу және әрекет ету принциптерін, халықтың және аумақтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жолдарын, сондай-ақ төтенше жағдайларда мінез-құлық ережелерін, бірінші көмек көрсетуді және басқару шешімдерін қабылдауды үйренеді. Тренингке студенттерге теориялық және практикалық білімді бекітуге көмектесетін дәрістер, бейне дәрістер, практикалық тапсырмалар (сценарийлер бойынша әрекет ету жоспарларын құру), симуляциялар мен тесттер кіреді.
2) Қалыптастырылатын оқыту нәтижелерінің картасы
| Оқыту нәтижесі | Дағдылар мен білімнің сипаттамасы | Қол жеткізу әдістері |
|---|---|---|
| Табиғи және техногендік ТЖ-ды түсіну | Студенттер ТЖ-дың анықтамасын, жіктелуін, табиғи (геологиялық, метеорологиялық, биологиялық) және техногендік (өндірістік, көлік, химиялық, радиациялық) түрлерін, олардың себептері мен салдарын біледі. | Дәрістер, бейне дәрістер, тесттер |
| Қауіп-қатерлерді бағалау және болжау | Студенттер қауіп-қатерлерді идентификациялау, тәуекелді бағалау, мониторинг және ерте ескерту жүйелерін қолдану дағдыларын қалыптастырады. | Дәрістер, тақырып бойынша практикалық тапсырмалар |
| Төтенше жағдайларда әрекет ету дағдылары | Студенттер ТЖ кезінде халықты қорғау шараларын (эвакуация, баспана, бірінші көмек), азаматтық қорғаныс құралдарын қолдануды және мінез-құлық ережелерін үйренеді. | Практикалық тапсырмалар, бейне дәрістер, симуляциялар |
| Алдын алу және басқару принциптерін қолдану | Студенттер ТЖ-дың алдын алу шараларын жоспарлау, салдарды жою және қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру бойынша білімді практикалық тұрғыдан қолданады. | Дәрістер, бейне дәрістер, жобалық тапсырмалар |
| Қазақстандық заңнама мен стандарттарды түсіну | Студенттер ҚР «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» Заңын, азаматтық қорғаныс жүйесін және халықаралық стандарттарды түсінеді және қолданады. | Дәрістер, тапсырмалар, тесттер |
3) Бағалау көрсеткіштері мен критерийлерін сипаттайтын білімді бақылау жүйесі
Бақылау нысандары:
- Дәрістер мен бейне дәрістер тақырыптары бойынша тесттер: теориялық білімді тексеру (ТЖ-дың жіктелуі, себептері, заңнамалық негіздер) (қорытынды бағаның 40%).
- Практикалық тапсырмалар: ТЖ сценарийлері бойынша әрекет жоспарын құру, қауіп-қатерді бағалау, эвакуация схемасын әзірлеу немесе бірінші көмек көрсету дағдыларын бағалау (қорытынды бағалаудың 30%).
- Қорытынды тест: курс бойынша білім мен дағдыларды кешенді қорытынды тексеру (теория + практикалық қолдану элементтері) (қорытынды бағалаудың 30%).
Бағалау критерийлері:
- Теориялық білім: ТЖ-дың негізгі ұғымдарын, жіктелуін және себеп-салдарын дұрыс түсіну (тесттер арқылы бағалау).
- Практикалық қолдану: Білімді нақты сценарийлерде қолдану қабілеті, шешім қабылдау логикасы және әрекет жоспарының толықтығы (практикалық тапсырмаларда бағалау).
- Қауіпсіздік мәдениеті мен өзара әрекеттесу: ТЖ кезіндегі мінез-құлық нормаларын сақтау, топтық жұмыс және халықты қорғау шараларын үйлестіру дағдылары (қосымша критерий ретінде бағалау).
Сертификаттау: Барлық тесттер мен практикалық тапсырмаларды сәтті орындағаннан кейін (жалпы баға 60%-дан жоғары болғанда) студенттер «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар» құзыреттілігін растайтын курсты аяқтау туралы сертификат алады.
- Teacher: Куандык Магжанов