1) Курстың қысқаша мазмұны
«Қаржылық сауаттылық негіздері» курсы жеке бюджетті жоспарлаудың теориялық және практикалық аспектілерін, соның ішінде кірістер мен шығыстарды тиімді басқару әдістерін толық қамтиды. Оқу бағдарламасы аясында білім алушылар депозиттердің түрлерімен, пайыздарды есептеу тәртібімен және мемлекеттік кепілдік беру жүйесінің жұмыс істеу принциптерімен танысады. Курс барысында несиелік қатынастардың мәні, кредиттік тарихтың маңыздылығы және қарыз алушының құқықтық жауапкершілігі терең талданады. Сонымен қатар, бағалы қағаздар нарығының құрылымы, акциялар мен облигациялардың ерекшеліктері және инвестициялық тәуекелдерді төмендету жолдары қарастырылады. Салық салу жүйесін зерделеу кезінде жеке тұлғалардың табыс салығы, мүлік пен көлікке салынатын төлемдер және қолданыстағы жеңілдіктер туралы маңызды ақпарат беріледі. Инвестициялық бөлімде Қазақстан қор биржасының қызметі, IPO процесі және әртүрлі активтерден оңтайлы портфель құру әдістемесі оқытылады. Сақтандыру саласы бойынша мүліктік және жеке сақтандырудың түрлері, сондай-ақ қаржылық жоспарлаудағы сақтандыру полистерінің рөлі айқындалады. Валюта нарығының жұмыс істеу заңдылықтары мен валюталық операциялардың халықаралық экономикалық қатынастардағы маңызы ерекше атап өтіледі. Жалпы курс білім алушылардың қаржылық әл-ауқатын арттыруға және олардың күнделікті өмірде негізделген экономикалық шешімдер қабылдауына бағытталған.
2) Қалыптастырылатын оқыту нәтижелерінің картасы
|
Оқыту нәтижесі |
Дағдылар мен білімнің сипаттамасы |
Қол жеткізу әдістері |
|
Теориялық білім |
Білім алушылар келесі тақырыптар бойынша теориялық білімге ие болады: - Жеке қаржы негіздері: Ақшаның функциялары, отбасылық бюджетті жоспарлау және қаржылық мақсаттарды құру. - Банктік өнімдер: Депозиттер мен несиелердің түрлері, пайыздық мөлшерлемелер және банк жүйесінің құрылымы. - Сақтандыру және салық: Сақтандыру түрлері мен қажеттілігі, жеке тұлғаларға салынатын салықтардың түрлері. |
Дәрістер, бейне дәрістер, тапсырмалар және тесттер |
|
Қолданбалы дағдылар |
Білім алушылар практикалық дағдыларды меңгеріп, оларды күнделікті өмірде қолдана алады: - Бюджетті басқару: Кірістер мен шығыстарды есепке алу, жинақтарды қалыптастыру әдістерін қолдану. - Несиені есептеу: Несие бойынша артық төлемді есептеу, тиімді қарыз алу шарттарын таңдау. - Инвестициялық құралдар: KASE нарығында акциялар мен облигацияларды таңдау және олардың табыстылығын бағалау. |
Практикалық сабақтар, есептер шығару, кейс-стади |
|
Аналитикалық және стратегиялық ойлау |
Білім алушылар қаржылық жағдайды талдау қабілеттерін дамытады: - Тәуекелдерді талдау: Қаржылық пирамидалар мен алаяқтықтарды анықтау, нарықтық тәуекелдерді бағалау. - Инвестициялық стратегия: Жеке инвестициялық портфельді құру және оны ұзақ мерзімді кезеңге жоспарлау. - Тиімділікті бағалау: Әртүрлі қаржылық құралдардың (депозит, алтын, валюта, бағалы қағаздар) тиімділігін салыстыру. |
Дәрістер, пікірталастар, жобалық жұмыстар |
|
Қаржы нарығында жұмыс істеу қабілеті |
Білім алушылар қаржылық институттармен өзара әрекеттесу дағдыларын игереді: - Банктермен жұмыс: Депозиттік келісімшарттар мен несиелік шарттарды талдау, банктік қызметтерді таңдау. - Биржалық сауда: Брокерлер арқылы бағалы қағаздар нарығына шығу жолдарын түсіну. - Валюталық операциялар: Валюта бағамдарының өзгеруін қадағалау және айырбас операцияларының тиімділігін бағалау. |
Дәрістер, тапсырмалар, онлайн платформалармен жұмыс |
|
Құқықтық және реттеу аспектілері |
Білім алушылар қаржылық заңнама мен құқықтық нормаларды білуі тиіс: - Тұтынушылардың құқығы: Қаржылық қызметтерді тұтынушы ретінде өз құқықтарын қорғау тетіктерін білу. - Салықтық міндеттемелер: Салықтық шегерімдерді алу жолдары мен декларация тапсыру тәртібін түсіну. - Банкроттық туралы заң: Жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заңнаманың негізгі ережелерін білу. |
Дәрістер, заңнамалық актілермен жұмыс, тесттер |
|
Командалық жұмыс және коммуникация дағдылары |
Білім алушылар қаржылық мәселелерді топпен шешу және талқылау дағдыларын жетілдіреді: - Топтық жобалар: «Отбасылық бюджет» немесе «Инвестициялық жоспар» тақырыбында топтық жобаларды қорғау. - Қаржылық кеңес беру: Өз шешімдерін негіздеу, қаржылық сауаттылық бойынша ақпаратты айналасындағыларға түсінікті жеткізу. |
Семинарлар, топтық тапсырмалар, презентациялар |
3) Бағалау көрсеткіштері мен критерийлерін сипаттайтын білімді бақылау жүйесі
Бақылау нысандары:
Дәрістер мен бейне дәрістер тақырыптары бойынша тесттер (Ағымдағы бақылау):
Сипаттамасы: Жеке бюджетті жоспарлау, депозиттер, несиелер, салық салу және сақтандыру негіздері бойынша алынған теориялық білімді тексеру.
Үлесі: Қорытынды бағаның 40%.
Критерийлері: Негізгі қаржылық ұғымдарды білу, заңнамалық нормаларды түсіну және қаржылық құралдардың айырмашылықтарын ажырата алу.
Практикалық тапсырмалар:
Сипаттамасы: Пән бойынша алынған білім мен біліктілікті бағалауға арналған қолданбалы тапсырмалар (мысалы: несие бойынша төлем кестесін есептеу, инвестициялық портфель құрастыру, жеке салықтық шегерімдерді есептеу).
Үлесі: Қорытынды бағаның 30%.
Критерийлері: Есептеулердің дәлдігі, қаржылық жағдайды талдау тереңдігі, ұсынылған шешімдердің негізділігі және практикалық құралдарды (калькуляторлар, кестелер) қолдана білуі.
Қорытынды тест (Емтихан):
Сипаттамасы: Аталған курсты толық игеруге байланысты қалыптасқан білім мен дағдыларды қорытынды тексеру.
Үлесі: Қорытынды бағаның 30%.
Критерийлері: Барлық бөлімдер бойынша материалды меңгеру деңгейі, логикалық байланыстарды орнату және күрделі қаржылық мәселелер бойынша шешім қабылдау қабілеті.
Бағалау критерийлері:
1. Теориялық білімді бағалау
Сипаттамасы: Жеке қаржылық жоспарлау, банк өнімдері (депозит, несие), сақтандыру және салық салу бойынша негізгі ұғымдар мен қағидаларды меңгеру деңгейі бағаланады. Қаржылық терминдерді (инфляция, пайыздық мөлшерлеме, диверсификация) дұрыс қолдану және оларды күнделікті өмірден мысалдармен түсіндіру қабілеті есепке алынады. Тест, жазбаша бақылау жұмыстары немесе қысқа сұрақ-жауап түрінде тексеріледі.
Бағалау өлшемдері:
- Қаржылық ұғымдарды (актив, пассив, бюджет) дұрыс түсіну.
- Жауаптардың сауаттылығы мен логикалық жүйелілігі.
- Қаржылық процестерді теориялық тұрғыдан талдау қабілеті.
2. Практикалық тапсырмаларды орындау
Сипаттамасы: Жеке бюджетті есептеу, несие бойынша артық төлемдерді немесе депозиттің тиімділігін талдау. Жеке тұлғаларға арналған салықтық шегерімдерді есептеу және сақтандыру полистерінің шарттарын салыстыру. Қаржылық калькуляторлар мен кестелерді қолдану дағдысы.
Бағалау өлшемдері:
- Есептеу әдістерін (жай және күрделі пайыз) дұрыс қолдану.
- Тапсырмалардың дәлдігі мен толықтығы.
- Алынған нәтижелер негізінде дұрыс қаржылық қорытынды жасау.
Сертификаттау: барлық тесттер мен практикалық тапсырмаларды сәтті орындағаннан кейін білім алушылар «Қаржылық сауаттылық негіздері» пәнінен құзыреттілігін растайтын курсты аяқтау туралы сертификат алады.
- Teacher: Бейбит Казыбаев