Мультилингвизм теориясы. Тіл байланыстары
• Курстың қысқаша мазмұны
«Мультилингвизм теориясы. Тіл байланыстары» курсы тіл білімінің, мультилингвизм теориясының және тілдік контакт зерттеулерінің негізгі тұжырымдамаларын қамтиды. Курс барысында студенттер тіл байланысы (Вайнрайх), билингвизм типологиясы, код ауыстыру феномені, диглоссия, тілдік саясат, пиджин мен кре тілдер, мультилингвалды білім беру, когнитивтік нейролингвистика, цифрлық кеңістіктегі тілдік алуандық және транслингвизм сияқты өзекті тақырыптармен танысады.
Курс теориялық дәрістерді, ғылыми ұғымдарды талдайтын практикалық тапсырмаларды, салыстырмалы кестелерді, эссе мен рефлексиялық жазбаларды қамтиды. Барлық материалдар Қазақстан контекстімен тығыз байланыстырылған: «Үш тұғырлы тіл» саясаты, қазақ-орыс тіл байланысы, латын әліпбиіне көшу мәселелері арқылы теория тәжірибемен ұштастырылады.
Мақсатты аудитория:
- Шет тілдері мен аударма мамандығының студенттері
- Педагогика және тіл білімі бағытының оқушылары
- Мектеп мұғалімдері мен жоғары оқу орны оқытушылары
Курстың көлемі:
- 15 дәріс, әр дәріс 4 тараушадан тұрады
- Әр дәрістің соңында 2 практикалық тапсырма (барлығы 30 тапсырма)
• Қалыптастырылатын оқыту нәтижелерінің картасы
|
Оқыту нәтижесі |
Дағдылар мен білімнің сипаттамасы |
Қол жеткізу әдістері |
|
Мультилингвизм теориясын түсіну |
Вайнрайх, Фишман, Хауген сияқты классик ғалымдардың негізгі тұжырымдамаларын, тіл байланысы мен билингвизм теорияларын білу |
Дәрістер, бейне дәрістер, тесттер |
|
Тілдік контакт феномендерін талдау |
Интерференция, код ауыстыру, диглоссия, тілдік ауысу сияқты тілдік контакт нәтижелерін анықтап, талдай алу |
Дәрістер, тақырып бойынша тапсырмалар |
|
Тілдік саясатты бағалау |
Мемлекеттік тілдік саясат, тілді жоспарлау стратегияларын, соның ішінде Қазақстан тәжірибесін сыни тұрғыдан бағалай алу |
Практикалық тапсырмалар, бейне дәрістер |
|
Мультилингвалды білім беруді жобалай алу |
CLIL, иммерсия, транслингвизм тәсілдерін пайдалана отырып, мультилингвалды оқыту материалдары мен сабақ жоспарын жасай алу |
Дәрістер, практикалық тапсырмалар |
|
Цифрлық кеңістіктегі мультилингвизмді зерттеу |
Интернет, әлеуметтік медиа, жасанды интеллект контекстіндегі тілдік алуандықты және аз ресурсты тілдер мәселесін түсіну |
Дәрістер, тапсырмалар, тесттер |
• Білімді бақылау жүйесі: көрсеткіштер мен бағалау критерийлері
Бақылау нысандары:
Тақырыптық тесттер: әр дәріс тақырыбы бойынша теориялық білімді тексеру — негізгі ұғымдарды, ғалымдардың тұжырымдамаларын және тілдік феномендерді білу деңгейін анықтайды (қорытынды бағаның 40%).
Практикалық тапсырмалар: теорияны нақты тілдік деректерге қолдануды талап ететін тапсырмалар: эссе, салыстырмалы кесте, тілдік биография, мысалдар жинау және талдау (қорытынды бағаның 30%).
Қорытынды тест: курстың барлық тақырыптарын қамтитын жиынтық тексеру — теориялық базаны меңгеру деңгейі мен Қазақстан контекстінде талдай алу қабілетін бағалайды (қорытынды бағаның 30%).
Бағалау критерийлері:
|
Критерий |
Сипаттама |
Бағалау нысаны |
|
Теориялық білім |
Негізгі ұғымдарды, ғалымдар теорияларын дұрыс атап, түсіндіре алу |
Тесттер |
|
Талдау дағдысы |
Тілдік феномендерді нақты мысалдармен дәлелдеп, жіктей алу |
Практикалық тапсырмалар |
|
Қазақстан контексті |
Теорияны қазақстандық тілдік жағдаятқа қолдана алу, жергілікті мысалдар келтіру |
Эссе, тапсырмалар |
|
Сыни ойлау |
Ғалымдардың пікірлерін салыстырып, өз ұстанымын дәлелдей алу |
Эссе, қорытынды тест |
Сертификаттау: барлық тесттер мен практикалық тапсырмаларды сәтті орындағаннан кейін студенттер мультилингвизм теориясы және тіл байланыстары саласындағы құзыреттілігін растайтын курсты аяқтау туралы сертификат алады.
- Учитель: Асия Братаева